Οι μεσήλικες και ηλικιωμένες γυναίκες που κοιμούνται νωρίς και ξυπνάνε νωρίς δεν κινδυνεύουν τόσο από την ψυχική νόσο, σύμφωνα τουλάχιστον με νέα αμερικανική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό έντυπο Journal of Psychiatric Research.Τα στοιχεία που χρησιμοποιήθηκαν στην έρευνα προήλθαν από περίπου 32.000 νοσηλεύτριες σε μια από τις πλέον αναλυτικές μελέτες για τη σχέση χρονότυπου (δηλαδή της προτίμησης ως προς τον κύκλο ύπνου-αφύπνισης) και των διαταραχών της διάθεσης.
Οι ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Κολοράντο Boulder και το Νοσοκομείο Brigham and Women’s της Βοστόνης, κατέγραψαν και ανέλυσαν παραμέτρους όπως η έκθεση στο φως, το επαγγελματικό πρόγραμμα και τον χρονότυπο, τα οποία φαίνεται να επηρεάζουν τη πιθανότητα για κατάθλιψη.
Παλαιότερα ερευνητικά στοιχεία είχαν αναδείξει τη σχέση της νυχτερινή εργασίας και της πιθανότητα κατάθλιψης. Καθώς όμως δεν είχαν συνεκτιμηθεί όλοι οι παράγοντες που συντελούν στην εκδήλωση της ψυχικής διαταραχής, ήταν δύσκολο να υπολογιστεί αν η κατάθλιψη προκαλεί αγρύπνια ή αν ο χρονότυπος ενισχύει τον κίνδυνο νόσησης.
Για να διαλευκανθεί το τοπίο, η ερευνητική ομάδα ανέλυσε τα στοιχεία από τις 32.470 νοσηλεύτριες, κατά μέσο όρο 55 ετών, που είχαν πάρει μέρος στη μελέτη «Nurses’ Health Study». Το 2009 δεν είχε διαγνωστεί καμία γυναίκα με κατάθλιψη ενώ όταν ρωτήθηκαν για τις συνήθειες ύπνου-ξυπνήματος, το 37% περιέγραψε τον εαυτό τους ως «πρωινούς» τύπους, το 53% ως ενδιάμεσους και το 10% ως «νυχτερινούς». Στη συνέχεια οι γυναίκες αυτές τέθηκαν για παρακολούθηση για περίπου 4 χρόνια, προκειμένου να ελεγχθεί η πιθανότητα κατάθλιψης. Στο μεταξύ, οι επιστήμονες συνυπολόγισαν και παράγοντες κινδύνου εκδήλωσης κατάθλιψης, όπως το σωματικό βάρος, η σωματική δραστηριότητα, η χρόνια νόσος, η διάρκεια του ύπνου ή η νυχτερινή εργασία. Τα συμπεράσματα έδειξαν πως οι νυχτερινοί τύποι ήταν λιγότερο πιθανό να είναι έγγαμες, ήταν πιο πιθανό να ζουν μόνες, να είναι καπνίστριες και να μην έχουν σταθερά ωράρια ύπνου. Αντιθέτως, οι πρωινοί τύποι είχαν 12-27% χαμηλότερο κίνδυνο να έχουν κατάθλιψη, συγκριτικά με τις νοσηλεύτριες ενδιάμεσου τύπου.
«Αυτό σημαίνει ότι ο χρονότυπος ίσως επιδρά στον κίνδυνο εκδήλωσης κατάθλιψης που δεν κατευθύνεται από περιβαλλοντικούς και παράγοντες του τρόπου ζωής», αναφέρει η Σελιν Βεττερ, διευθύντρια στο Εργαστήριο Κιρκαδιανού Ρυθμού και Επιδημιολογίας του Ύπνου στο Πανεπιστήμιο Boulder. Αυτό όμως που επισημαίνει με ιδιαίτερη έμφαση είναι το γεγονός πως σε καμία περίπτωση οι νυχτερινοί τύποι θα νοσήσουν από κατάθλιψη! Τονίζει πως τα πρόσφατα ερευνητικά δεδομένα αναδεικνύουν τον χρονότυπο ως ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για κατάθλιψη, κάτι που θα πρέπει να ληφθεί υπόψιν από τους ειδικούς.
