Μια νέα έρευνα επιστημόνων του Πανεπιστημίου Κολούμπια αποδεικνύει ότι, όταν το νερό έρχεται σε επαφή με μικροσκοπικά μικροπλαστικά, απελευθερώνονται ιδιαίτερα δραστικές χημικές ουσίες. Οι ουσίες αυτές, γνωστές ως δραστικές μορφές οξυγόνου (ROS), είναι γνωστό ότι συμβάλλουν στην εμφάνιση καρδιακών παθήσεων, καρκίνου και νευρολογικών νοσημάτων, όπως η νόσος Αλτσχάιμερ.
«Μπορούν ουσιαστικά να αντιδράσουν με βιολογικά μόρια που βρίσκονται κοντά τους, όπως πρωτεΐνες, DNA, λιπίδια, RNA – με οτιδήποτε – και να τους προκαλέσουν βλάβες. Επειδή έχουν υψηλή ενέργεια, μπορούν, για παράδειγμα, να προσκρούσουν στο DNA και να προκαλέσουν μεταλλάξεις», εξηγεί στην Washington Post ο Wei Min, καθηγητής Χημείας στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια και ένας από τους συγγραφείς της μελέτης.
Το πείραμα με το νερό
Σε ένα από τα πειράματα της ομάδας, οι ερευνητές πήραν μικροσκοπικά σωματίδια πολυστυρενίου, δηλ. του πλαστικού που χρησιμοποιείται σε ποτήρια και σε άλλα δοχεία φαγητού και τα συνδύασαν με νερό και πορτοκαλί του μεθυλίου, μια χρωστική που αποδομείται όταν εκτίθεται σε δραστικές μορφές οξυγόνου.
Διαπίστωσαν πως μέσα σε δέκα ημέρες, η χρωστική αποδομήθηκε, αφήνοντας το νερό σχεδόν διαυγές: οι χημικές ουσίες υψηλής ενέργειας την είχαν διασπάσει. Οι επιστήμονες εξέτασαν επίσης άλλα κοινά πλαστικά, όπως το πολυαιθυλένιο, που χρησιμοποιείται επίσης σε ποτήρια και ως εσωτερική επένδυση σε δοχεία φαγητού, καθώς και το PET, που χρησιμοποιείται στα μπουκάλια νερού.
Η ανακάλυψη και τα νέα συμπεράσματα
Τα τελευταία χρόνια, μια σειρά μελετών έχει εντοπίσει συσχετίσεις ανάμεσα στην έκθεση σε μικροπλαστικά και σε διάφορα προβλήματα υγείας. Έρευνες σε ανθρώπους έχουν δείξει ότι οι υψηλότερες συγκεντρώσεις μικροπλαστικών σε μια βασική αρτηρία συνδέονται με καρδιακές παθήσεις.
Σε εργαστηριακά πειράματα, οι επιστήμονες διαπίστωσαν πως η έκθεση σε μικροπλαστικά μπορεί να οδηγήσει σε συμπτώματα που μοιάζουν με εκείνα της νόσου Αλτσχάιμερ, καθώς και σε αθηροσκλήρωση. Η νέα μελέτη υποδεικνύει ότι οι χημικές ουσίες που απελευθερώνονται ενδέχεται να προκαλούν οξειδωτικό στρες στον οργανισμό, μια κατάσταση που μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή και άλλα προβλήματα υγείας.
Ένα πολύ βασικό συμπέρασμα της έρευνας, όπως επισημαίνεται στη Washington Post, είναι το γεγονός πως πρέπει να μελετηθεί περισσότερο αποδόμηση των πλαστικών καθώς για μεγάλο διάστημα επικρατούσε η άποψη ότι μόνο τα παλαιότερα φθαρμένα πλαστικά παρουσίαζαν χημική δραστικότητα. Η νέα μελέτη, ωστόσο, δείχνει ότι ακόμη και πλαστικά που δεν έχουν υποστεί τέτοια φθορά μπορούν να είναι χημικά δραστικά όταν βρίσκονται μέσα σε νερό.
Τέλος , άλλο ένα σημαντικό στοιχείο που επισημαίνουν οι ερευνητές είναι και το μέγεθος των πλαστικών σωματιδίων. Ενώ τα μεγάλα κομμάτια πλαστικού είναι απίθανο να αντιδράσουν με το νερό, ο κατακερματισμός τους σε μικροπλαστικά αυξάνει τη συνολική επιφάνεια που εκτίθεται σε αυτό, δημιουργώντας περισσότερες ευκαιρίες για τον σχηματισμό επικίνδυνων μορίων.
