Έρευνα: Έχει ο προσανατολισμός μας σχέση με το μέρος που μεγαλώσαμε;

Το ζήτημα του προσανατολισμού είναι διαφορετικό στον καθένα μας καθώς όλοι γνωρίζουμε κάποιον που αποτυπώνει εύκολα στο μυαλό του τις διαδρομές (και μπορεί να τις επαναλάβει) και άλλους που χάνονται  ακόμα στο τετράγωνο του σπιτιού τους.

Με βάση μια ενδιαφέρουσα και πρωτότυπη έρευνα, το μέρος όπου έζησε κανείς ως παιδί, επηρεάζει σημαντικά την ικανότητα προσανατολισμού που έχει όταν μεγαλώσει. Πιο συγκεκριμένα, οι άνθρωποι που μεγάλωσαν σε επαρχιακές ή προαστιακές περιοχές, έχουν καλύτερες δεξιότητες προσανατολισμού και "πλοήγησης" στον χώρο, σε σχέση με όσους μεγάλωσαν μέσα σε πόλεις.

 Βρετανοί και Γάλλοι επιστήμονες συμπέραναν πως ο πολεοδομικός σχεδιασμός των πόλεων και η χάραξη των οδικών αρτηριών, μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία του εγκεφάλου και τις γνωστικές ικανότητες των παιδιών και κατ' επέκταση των ενηλίκων. Από την άλλη, όπως δείχνει η μελέτη, οι άνθρωποι των οποίων η πόλη καταγωγής είχε γεωμετρική διαρρύθμιση τύπου στους δρόμους της, αν και γενικά έχουν χειρότερη επίδοση προσανατολισμού, είναι ελαφρώς καλύτεροι στο να προσανατολίζονται και να κινούνται σε άλλες πόλεις με παρόμοια γεωμετρική οργάνωση δρόμων.

Οι ειδικοί τονίζουν ακόμα πως όσοι μεγάλωσαν και έμαθαν να κινούνται σε μια πόλη με πολύπλοκη τοπογραφία, έχουν καλύτερη αίσθηση προσανατολισμού σε σχέση με όσους μεγάλωσαν σε μια πόλη με απλή γεωμετρία στη χωροταξία της. Ακόμη οι ενήλικες προσανατολίζονται καλύτερα και τα καταφέρνουν πιο καλά στα μακρινά ταξίδια σε άγνωστα μέρη, όταν δεν έχουν μεγαλώσει μέσα σε μια πόλη.

Πως έγινε η έρευνα και πως οδηγήθηκαν οι ειδικοί στα παραπάνω συμπεράσματα

Οι ερευνητές του Ινστιτούτου Συμπεριφορικών Νευροεπιστημών του Πανεπιστημιακού Κολλεγίου του Λονδίνου (UCL) και των πανεπιστημίων Κλοντ Μπερνάρ της Λιόν και της Ανατολικής Αγγλίας, με επικεφαλής τους Αντουάν Κουτρό και Ούγκο Σπάιερς, ", ανέλυσαν στοιχεία για σχεδόν 400.000 ανθρώπους από 38 χώρες που έπαιξαν στο κινητό τηλέφωνο τους ένα βιντεοπαιγνίδι (Sea Hero Quest), κατάλληλο για νευροεπιστημονική έρευνα σχετικά με την άνοια και τη νόσο Αλτσχάιμερ.

Η εφαρμογή αυτή απαιτεί από τους παίκτες να κατευθύνουν ένα πλοιάριο σε ένα ψηφιακό περιβάλλον, βρίσκοντας διάφορα σημεία που φαίνονται σε έναν χάρτη. Οι ερευνητές δημιούργησαν και μια δική τους εκδοχή του παιγνιδιού (City Hero Quest), που εκτυλίσσεται σε ψηφιακές πόλεις με διάφορες διατάξεις δρόμων. Τι διαπίστωσαν οι ειδικοί;

To μέρος έχει μεγαλώσει ένας άνθρωπος  και τα χαρακτηριστικά παίζουν ρόλο στην απόδοση του στον τομέα του προσανατολισμού και της πλοήγησης, ενώ αντίθετα ο τόπος διαμονής του τα τελευταία χρόνια δεν παίζει ρόλο. Για παράδειγμα, όσοι είχαν μεγαλώσει σε πόλεις με γεωμετρική διάταξη δρόμων όπως το Σικάγο και η Νέα Υόρκη τα πήγαιναν χειρότερα στο βιντεοπαιχνίδι, σε σύγκριση με όσους είχαν μεγαλώσει σε πόλεις όπως η Πράγα με χαοτική και λιγότερο οργανωμένη χάραξη των δρόμων τους. Για λόγους που δεν είναι σαφείς, υπάρχουν διαφορές από χώρα σε χώρα: το πλεονέκτημα προσανατολισμού για όσους μεγάλωσαν μακριά από πόλεις, είναι πολύ μεγαλύτερο σε χώρες όπως ο Καναδάς, οι ΗΠΑ, η Αργεντινή και η Σαουδική Αραβία από ό,τι σε άλλες όπως η Αυστρία, η Γαλλία και η Ινδία.

Ο καθηγητής Ούγκο Σπάιερς του Τμήματος Ψυχολογίας του UCL σχολίασε πως  "βρήκαμε ότι όσοι μεγάλωσαν έξω από τις πόλεις, φαίνεται να τους έχει κάνει καλό στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων πλοήγησης, κάτι που οφείλεται στην απουσία πολυπλοκότητας σε πολλά δίκτυα δρόμων στις πόλεις. Η ικανότητα των ανθρώπων να προσανατολίζονται στον χώρο μειώνεται σταδιακά με την ηλικία, ξεκινώντας σχετικά νωρίς στη ζωή ενός ενήλικα. Η μελέτη μας βρήκε ότι εκείνοι που μεγάλωσαν σε περιοχές με δρόμους σε μοτίβο πλέγματος, μπορεί να έχουν δεξιότητες πλοήγησης συγκρίσιμες με ανθρώπους της επαρχίας μεγαλύτερους στην ηλικία κατά πέντε χρόνια, ενώ σε μερικές περιοχές η διαφορά είναι ακόμη μεγαλύτερη".

Η σχετική δημοσίευση  έγινε στο περιοδικό «Nature».

Μοιραστείτε το