Οι ειδικοί χρησιμοποιήσαν μια εμφυτεύσιμη συσκευή σαν βηματοδότη, η οποία διεγείρει συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου, μόνο όταν χρειάζεται. Πιο συγκεκριμένα, οι ερευνητές με επικεφαλής την Καθηγήτρια Κάθριν Σκάνγκος του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Σαν Φρανσίσκο, έκαναν λόγο για «επιτυχία-ορόσημο στην μακρόχρονη προσπάθεια να εφαρμοστούν οι πρόοδοι της νευροεπιστήμης στη θεραπεία των ψυχιατρικών διαταραχών».
Η εξέλιξη αυτή έρχεται λίγα χρόνια μετά την έγκριση μιας νέας θεραπείας για την κατάθλιψη, την εν τω βάθει εγκεφαλική διέγερση (Deep Brain Stimulation-DBS), η οποία βασίζεται σε ηλεκτρόδια εμφυτευμένα στον εγκέφαλο, τα οποία εκπέμπουν ηλεκτρικούς παλμούς σε συγκεκριμένες εγκεφαλικές περιοχές. Ωστόσο, οι δοκιμές της θεραπείας είχαν καταλήξει σε ασαφή ευρήματα, κυρίως επειδή υπάρχει μεγάλη ποικιλία στον τρόπο με τον οποίο αντιδρούν οι ασθενείς στη DBS. Οι θεραπείες εγκεφαλικής ηλεκτρικής διέγερσης στέλνουν σταθερούς και συνεχείς παλμούς, κάτι που φαίνεται να βρίσκεται σε αναντιστοιχία με την ποικιλία των συμπτωμάτων, των συναισθημάτων, των αντιδράσεων και των εμπλεκόμενων εγκεφαλικών περιοχών στα άτομα με κατάθλιψη.
Ποια είναι τα καινοτόμα στοιχεία της νέας μεθόδου
Οι ειδικοί δοκίμασαν τη νέα θεραπεία σε μια 36χρονη γυναίκα, τη Σάρα, η οποία πάσχει με σοβαρή ανθεκτική κατάθλιψη από την παιδική ηλικία της. Η ασθενής είχε επί χρόνια δοκιμάσει πολλές θεραπείες χωρίς αποτέλεσμα. Όπως δήλωσε για τη νέα θεραπεία, «τους πρώτους μήνες η ανακούφιση της κατάθλιψης ήταν τόσο απότομη, που δεν ήμουν σίγουρη ότι θα διαρκούσε. Όμως έχει διαρκέσει για πάνω από 15 μήνες».
Η μέθοδος βασίζεται σε ένα πιο έξυπνο νευρωνικό εμφύτευμα, το οποίο αφενός διαβάζει σε πραγματικό χρόνο την εγκεφαλική δραστηριότητα του ασθενούς, αφετέρου προκαλεί ηλεκτρική διέγερση (με δόσεις ηλεκτρισμού μόλις 1 mA επί έξι δευτερόλεπτα) μόνο κατά περιόδους, όταν ανιχνεύει καταστάσεις σοβαρής κατάθλιψης. Η θεραπεία αποδείχτηκε ικανή για ταχεία και σταθερή βελτίωση της ασθενούς.
Μια βασική καινοτομία των ερευνητών είναι η ανακάλυψη ενός νευρωνικού βιοδείκτη – ενός συγκεκριμένου μοτίβου εγκεφαλικής δραστηριότητας – που μαρτυρά την εμφάνιση συμπτωμάτων. Το εμφύτευμα αντιδρά «on demand», μόνο όταν αναγνωρίζει αυτό το μοτίβο σε συγκεκριμένη εγκεφαλική περιοχή.
«Ποτέ έως τώρα στην ψυχιατρική δεν είχαμε καταφέρει να προσφέρουμε αυτό το είδος της εξατομικευμένης θεραπείας, ανακουφίζοντας τα συμπτώματα της κατάθλιψης. Η ιδέα ότι μπορούμε να θεραπεύσουμε τα συμπτώματα τη στιγμή που εμφανίζονται, αποτελεί ένα τελείως νέο τρόπο αντιμετώπισης των πιο δύσκολων στη θεραπεία περιπτώσεων κατάθλιψης», δήλωσε η Σκάνγκος.
Οι γιατροί πάντως τονίζουν πως η νέα τεχνική απαιτεί περαιτέρω έρευνα για να ελεγχθεί αν θα μπορούσε να είναι αξιοποιήσιμη και σε άλλες περιπτώσεις. Αν αυτό επιβεβαιωθεί, τότε θα μπορεί να εφαρμοστεί γενικότερα ως εξατομικευμένη θεραπεία.
Μάλιστα, οι επιστήμονες πιστεύουν ότι παρόμοια εμφυτεύματα θα μπορούσαν να ανοίξουν τον δρόμο για την αντιμετώπιση κι άλλων νευροψυχιατρικών διαταραχών.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο «Νature Medicine».
